Współczesny zlewozmywak pełni nie tylko tradycyjne funkcje może być też blatem roboczym umożliwiający obróbkę produktów (rozpakowywanie, mycie, płukanie, obieranie, krojenie, odsączanie, rozmrażanie).

Grunt to właściwe miejsce

Żeby było wygodnie korzystać ze zlewozmywaka powinien być umieszczony w centralnym miejscu blatu roboczego. Najlepiej pomiędzy lodówką, a kuchenką, ale nie w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Dobrze jest oddzielić go sporym kawałkiem blatu, na którym będziemy przygotowywali potrawy.

Ten fragment blatu nie powinien być krótszy niż 80 cm, ponieważ najczęściej jest to główne miejsce pracy. Wygodnie jest pod zlewem umieścić kosz na śmieci, najlepiej zestaw kilku pojemników umożliwiających segregowanie odpadków.

W duecie ze zmywarką

Jeśli mamy zmywarkę lub planujemy jej zakup, nie warto decydować się na duży zlew dwukomorowy. Taki model sprawdzi się tylko przy dużej rodzinie, nie mającej zmywarki. Dla 2-osobowej wystarczający będzie zlew jednokomorowy. Oczywiście, nie bez znaczenia jest też wielkość kuchni i powierzchnia, jaką możemy wygospodarować na strefę „mokrej roboty”.

Jeśli miejsca na blacie jest mało, by nie tracić zbyt dużej przestrzeni na zlew, najkorzystniej jest kupić model jednokomorowy lub nieco większy z ociekaczem i np. z możliwością zamontowania na nim deski do krojenia.

Duży może więcej

Wybierając zlewozmywak kierujemy się najczęściej jego wyglądem i funkcjonalnością. Do wyboru mamy zlewozmywaki jednokomorowe, półtorakomorowe ( z jedną komorą „normalną” i drugą małą, służącą np. do ociekania umytych warzyw oraz z płaskim ociekaczem, dwukomorowe oraz te największe - dwuipółkomorowe.

W każdym komory mogą być okrągłe, prostokątne lub kwadratowe, można też wybrać wersję narożnikową. Najczęściej zlew nakłada się na szafkę lub wpuszcza w blat. Ale na indywidualne zamówienie można kupić model zintegrowany z blatem, wykonany np. z corianu, wgrzewany w blat z tego samego materiału. To bardzo dobre rozwiązanie, szczelne, wyjątkowo trwałe i estetyczne - ale niestety drogie.

Ze stali, kompozytu, ceramiki...

Najczęściej kupowane są zlewozmywaki ze stali nierdzewnej (szlachetnej), stali emaliowanej oraz kompozytów mineralno-żywicznych. Znacznie mniejszym powodzeniem cieszą się zlewozmywaki wykonane z tworzywa sztucznego lub ceramiki.

Ze stali szlachetnej. Mają powierzchnię trwałą, odporną na uderzenia, ścieranie, środki chemiczne oraz wysoką temperaturę. Powierzchnia zlewozmywaka może być z połyskiem, ale nawet czysta woda, szczególnie twarda, po wyschnięciu pozostawia na niej plamy i zacieki. Łatwiej utrzymać w czystości powierzchnię półmatowa o fakturze lnu. Plamy a nawet zarysowania są na niej mniej widoczne.

Zlewozmywaki stalowe są dosyć głośne, ale większość wyposażana jest w tłumiące hałas samoprzylepne płytki z tworzywa sztucznego, które mocuje się do spodu komór i ociekaczy. By zlewozmywak ze stali szlachetniej wyglądał jak nowy, po każdym użyciu należy spłukać go ciepłą wodą, oczyścić sitko odpływu i wytrzeć do sucha. Co najmniej raz dziennie należy umyć zlewozmywak gąbką, używając specjalnych płynów lub mleczek (nie proszków) do tego przeznaczonych, a na koniec lekko natłuścić olejem jadalnym, który znakomicie konserwuje stal.

Ze stali emaliowanej. Do niedawna bardzo popularne, teraz już zdecydowanie wychodzą z mody. Ich podstawową zaletą jest niska cena. Najczęściej dostępne są w kolorze białym, rzadziej beżowym lub brązowym. Łatwo utrzymać je w czystości, lecz są mało odporne na zarysowania i uszkodzenia. Przy mocniejszych uderzeniach emalia odpryskuje. Poza tym emalia po pewnym czasie matowieje i ściera się.

Z tworzyw kompozytowych. Wykonane są z kompozytu mineralno-żywicznego (granitu, kwarcu lub krzemu połączonego z żywicami syntetycznymi). Charakteryzują się dużą odpornością na uszkodzenia mechaniczne i chemiczne, łatwo też utrzymać je w czystości. Dostępne są w szerokiej gamie barw, kształtów i faktur. Imitują kamień, ale są od niego cieplejsze w dotyku.

Kompozyty o większej zawartości minerałów są chropowate i twarde, a te, które zawierają więcej żywic - gładsze. Kupując zlewozmywak kompozytowy, warto sprawdzić, jakie zawiera minerały – kompozyt z granitem jest najbardziej odporny na uderzenia, pękanie, ścieranie i wysoką temperaturę. Tańsze kompozyty, zawierające kwarc są bardziej podatne na zarysowania i wrażliwsze na działanie wysokiej temperatury.

Z ceramiki. Wykonuje się je z gliny wypalanej w temperaturze ok. 1300° C. Są mocniejsze od stali, czyli bardzo odporne na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne oraz bardzo wysoką temperaturę. Są łatwe do utrzymania w czystości, ale dość drogie.

Z tworzyw sztucznych. Są mało popularne. Charakteryzują się dosyć dużą odpornością na zarysowania i uderzenia, są jednak wrażliwe na wysoką temperaturę i drogie.

Pomocne akcesoria

Dodatki ułatwiające pracę w kuchni czasami są sprzedawane w komplecie ze zlewozmywakiem, częściej jednak trzeba dokupić je oddzielnie. Warto wcześniej sprawdzić dokładnie rozmiar i kształt tych elementów, by mieć pewność, że będą pasowały do zlewozmywaka.

Deski do krojenia. Mogą być z drewna, tworzyw sztucznych lub kompozytów, nakładane są na komory lub ociekacz. Powiększają one powierzchnię roboczą blatu i ułatwiają np. obieranie i krojenie warzyw.

Ociekacze. Zwykle wykonane z tworzywa sztucznego, montowane są przy zlewozmywaku i mogą służyć jako pokrywa komory. Do mniejszych komór służą wkładki ociekowe z tworzyw sztucznych lub stali nierdzewnej. Mają one formę sitka służącego do odsączania. Można również dokupić tarki do warzyw nakładane na wkładki.

Koszyki. Najczęściej wykonane są ze stali nierdzewnej lub lakierowanej albo powlekanej tworzywem sztucznym – dostępne są, w różnych kolorach. Służą do płukania i osuszania warzyw i owoców, ale można również kupić specjalne koszyki do suszenia naczyń - ze stojakami na talerze oraz pokrywki.

Dozowniki płynu do mycia naczyń. Umieszcza się je w blacie koło zlewu lub na brzegu zlewozmywaka, pod warunkiem, że można w nim wyciąć dziurę.

Kosze na śmieci. Najlepsze są zestawy kilku pojemników pozwalające na segregację śmieci. Lokuje się je w szafce pod zlewozmywakiem. Te z pokrywą ograniczają wydostawanie się nieprzyjemnych zapachów.

Młynki. Mają niewielkie rozmiary i montuje się je pod zlewozmywakiem. Rozdrabniają wszelkie odpady organiczne, które następnie wraz z wodą spływają do kanalizacji. W domu jednorodzinnym rura kanalizacyjna odprowadzająca wodę wraz z rozdrobnionymi odpadami nie musi mieć średnicy większej niż typowe odprowadzenie od zlewozmywaka (50 mm).

Młynki do użytku domowego mają moc silnika 0,5 lub 0,75 kM. Zasilane są prądem jednofazowym 220 V i wymagają uziemienia. Młynek uruchamia się przyciskiem, który najwygodniej jest umieścić na blacie lub na ścianie obok zlewozmywaka. Większość producentów zaleca rozdrabnianie "na mokro", czyli po odkręceniu wody.

Joanna Dąbrowska