Ustawy podatkowe zazwyczaj biją rekordy, jeśli o chodzi o liczbę ich nowelizacji. W ostatnim czasie prym w tej kategorii wiodą pomysły na nowe przepisy ustawy o podatku VAT – wkrótce sejm rozpatrzy kilkanaście projektów zmian w tym zakresie.

Szczególną aktywnością na omawianym polu wykazuje się sejmowa komisja Przyjazne Państwo. Prace sejmowe dotyczą aż trzynastu projektów nowelizacji ustawy o VAT jej autorstwa. Ponadto zmiany w Ustawie o VAT są przedmiotem trzech innych projektów, autorstwa posłów Platformy Obywatelskiej, Prawa i Sprawiedliwości, oraz projekt firmowany przez Ministerstwo Finansów.

Wszyscy pomysłodawcy zapewniają, że ich propozycje mają na celu ułatwienie przedsiębiorcom rozliczania się z fiskusem, w szczególności poprzez zmniejszenie obowiązków administracyjnych. Budzi jednak obawy tak duża liczba konkurencyjnych zmian i autorów, choćby o to, czy rywalizacja między autorami konkurencyjnych rozwiązań nie utrudni merytorycznej dyskusji. Może to mieć wpływ na jakość stanowionego prawa.

Dobrym rozwiązaniem wydaje się być połączenie prac nad proponowanymi nowelizacjami. Wówczas posłowie mogliby w pierwszej kolejności przegłosować te zmiany, co do których istnieje powszechna zgoda. Jest ich niemało, o czym się można przekonać porównując poszczególne projekty.

Są to m.in. zlikwidowanie 30% sankcji, skrócenie terminu zwrotu dla wszystkich podatników, zmiany zasad zwrotu dla podatników rozpoczynających działalność (likwidacja kaucji), wprowadzenie do VAT definicji „zorganizowanej części przedsiębiorstwa”, zamiast zakładu samodzielnie sporządzającego bilans, magazynów konsygnacyjnych, zasady deklarowania podatku z tytułu importu. Sprawy te należałoby wyłączyć do odrębnego projektu i bez dalszej zwłoki wprowadzić.

Pozwoliłoby to posłom poświęcić więcej czasu na wypracowanie konsensusu w bardziej konfliktogennych obszarach, takich na przykład jak kwestia wydłużenia okresu rozliczenia podatku naliczonego, czy też zwiększenie wartości tzw. prezentu małej wartości. W tej części prac parlamentarnych należałoby zająć się głównie tymi sprawami, które mogą spotkać się z oporem Ministerstwa Finansów, ze względu choćby na ich skutek w postaci zmniejszenia wpływów do budżetu państwa. Chodzi o to, by kontrowersyjne propozycje i dyskusje nad nimi nie opóźniały pozostałego zakresu planowanych nowelizacji VAT, tak długo zapowiadanych i wyczekiwanych przez przedsiębiorców.

Tak duża liczba proponowanych zmian może paradoksalnie utrudnić wprowadzenie korzystnych dla podatników rozwiązań. Konieczna jest wyjątkowa staranność przy organizowaniu prac na poszczególnymi projektami, ażeby posłowie mogli porównać rozwiązania konkurencyjne. Odrębne prace nad projektami mogą prowadzić do wielokrotnych zmian tych samych przepisów. Można tez w większym stopniu zrealizować pomysł Komisji Przyjazne Państwo, aby poszczególne projekty dotykały zmian pojedynczych rozwiązań/przepisów. Nie może to jednak wpływać na spójność regulacji ustawy o VAT, dobrze byłoby również zmiany te wprowadzić we wspólnym terminie, co ułatwiłoby podatnikom ich wdrożenie.

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy, kancelaria podatkowa Ożóg i Wspólnicy

Adam Sękowski, prawnik, kancelaria podatkowa Ożóg i Wspólnicy