Funkcję członka zarządu w polskich spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółkach akcyjnych, w których większościowymi udziałowcami lub akcjonariuszami są podmioty zagraniczne, nierzadko pełnią cudzoziemcy. Oczywiście obcokrajowcy mogą też pełnić te funkcje w spółkach w pełni kontrolowanych przez polski kapitał. Warto przyjrzeć się wymogom prawnym zatrudnienia obcokrajowca na stanowisku członka zarządu.

Wśród osób nieposiadających polskiego obywatelstwa należy dokonać bardzo istotnego z praktycznego punktu widzenia rozróżnienia na obywateli państw Unii Europejskiej oraz obywateli państw trzecich. Ci pierwsi oraz obywatele państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Norwegia, Islandia, Lichtenstein) oraz dodatkowo Szwajcarii, zwolnieni są z obowiązku posiadania w Polsce zezwolenia na pracę. Obywatele tych państw po przybyciu do Polski pamiętać powinni o dopełnieniu obowiązku zameldowania w Urzędzie Gminy właściwym miejscowo ze względu na miejsce zamieszkania. Dodatkowo, jeśli ich pobyt w Polsce przekroczy 3 miesiące są oni zobowiązani do zarejestrowania swego pobytu w Urzędzie Wojewódzkim również właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Obywatelowi UE, którego pobyt został zarejestrowany wojewoda wydaje zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu.

Drugą grupę stanowią obywatele państw trzecich, którzy zasadniczo chcąc podjąć pracę w Polsce muszą starać się wcześniej o zezwolenie na pracę oraz wizę. Sytuacja osób przewidzianych do pełnienia funkcji członka zarządu wygląda nieco inaczej niż innych pracowników. Dla osób tych przewidziano ułatwienie polegające na tym, że obowiązek uzyskania przez nie zezwolenia na pracę powstaje dopiero w chwili, gdy przebywają one na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z pełnieniem swojej funkcji przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Jeśli więc obcokrajowiec zamierza przebywać w Polsce łącznie dłużej niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy liczonych od dnia jego przybycia do Polski, powinien po upływie tych pierwszych 6 miesięcy uzyskać zezwolenie na pracę.

Wniosek o wydanie zezwolenia na pracę składa się w Urzędzie Wojewódzkim właściwym miejscowo ze względu na siedzibę spółki. Z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy, czyli spółka pracodawca i to ona jest stroną tego postępowania. Opłata od rozpatrzenia wniosku wynosi 100 zł. Rozpatrywanie wniosku trwa w praktyce zazwyczaj 3-4 tygodnie. Szczegółowe informacje dotyczące procedury oraz wymaganych dokumentów publikowane są na stronach internetowych Urzędów Wojewódzkich.

Aby w ogóle móc wjechać do naszego kraju obcokrajowiec musi uzyskać wizę, chyba że jest obywatelem kraju, którego obywatele mogą podróżować do Polski bez wiz. Lista tych krajów dostępna jest na stronie internetowej ministerstwa spraw zagranicznych (www.msz.gov.pl). Obywatele tych państw mogą legalnie przebywać w Polsce bez wizy do trzech miesięcy. Pamiętać jednakże należy, że pobyt obcokrajowca w Polsce połączony z wykonywaniem pracy zasadniczo powinien mieć miejsce na podstawie wizy krajowej typu D. Wiza taka uprawnia do pobytu i pracy w Polsce we wskazanym w niej okresie oraz dodatkowo do podróżowania bezwizowo po strefie Schengen przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy w okresie półrocznym. Wniosek wizowy składa się we właściwej sekcji wizowej polskiej placówki dyplomatycznej w kraju pochodzenia obcokrajowca. Wniosek należy umotywować zamiarem pracy w Polsce w charakterze członka zarządu spółki kapitałowej. Warto powołać się na przepis art. 88 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415), z którego wynika, iż osoby pełniące funkcję członka zarządu przez pierwsze 6 miesięcy pobytu w Polsce nie muszą legitymować się posiadaniem zezwolenia na pracę.

Krystian Stanasiuk, LL.M., Aplikant radcowski w kancelarii e|n|w|c