Jeśli zastanawiasz się nad możliwością skorzystania z dobrodziejstwa ulgi na złe długi, warto, abyś poznał warunki niezbędne do jej zastosowania, o których przeczytasz poniżej.

Warunki, jakie należy spełnić, aby zastosować ulgę na złe długi
Zastosowanie ulgi na złe długi dotyczy wyłącznie wierzytelności powstałych po 1 czerwca 2005 r. W konsekwencji nie jest możliwe odzyskanie w ramach ulgi rozliczonego podatku należnego, dotyczącego wierzytelności powstałych do 31 maja 2005 r.

Pamiętaj, że ulga na złe długi dotyczy podatku należnego z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju dotyczącego wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona (art. 89a ust. 1 ustawy o VAT).

Co istotne, do celów stosowania ulgi nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, w przypadku gdy dana wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności, określonego w umowie lub na fakturze (art. 89a ust. 1a ustawy o VAT). W konsekwencji dopiero upływ 180 dni od terminu płatności wierzytelności (przy spełnieniu pozostałych, wskazanych poniżej warunków), pozwala Ci na skorygowanie VAT należnego dotyczącego tej wierzytelności w ramach omawianej ulgi.

PRZYKŁAD

Twoja firma wykonuje roboty budowlane. W dniu 9 lutego 2010 r. zakończyłeś modernizację budynku dla innej spółki i wystawiłeś jej fakturę dokumentującą wykonaną usługę budowlaną. Termin płatności ustalony umową zawartą między spółkami upłynie 3 marca (załóżmy, że fakturę tę nabywca otrzyma 10 marca, a VAT naliczony z tej faktury zostanie przez niego odliczony w ramach deklaracji VAT-7 za marzec). W tej sytuacji nieściągalność wierzytelności uważa się do celów ulgi na złe długi za uprawdopodobnioną dopiero 30 sierpnia 2010 r. Od tego dnia wierzytelność uprawnia Cię (jeśli spełnione są pozostałe warunki) do zawiadomienia usługobiorcy o zamiarze skorygowania podatku należnego w ramach ulgi na złe długi (a więc rozpoczęcia procedury ulgi na złe długi).

Pozostałe warunki stosowania ulgi na złe długi określa art. 89a ust. 2 ustawy o VAT (warunki te muszą być spełnione łącznie). I tak:

• Dostawa towaru lub świadczenie usług musi być dokonane na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT (tj. podatnika będącego podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu uptu), który jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny i nie znajduje się w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji.
• Wierzytelności, których ma dotyczyć ulga, powinny zostać uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny.
• Wierzyciel i dłużnik na dzień skorzystania z ulgi muszą być podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni.
• Wierzytelności nie mogą zostać zbyte.
• Od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie może upłynąć więcej niż 2 lata, licząc od końca roku, w którym faktura ta została wystawiona (do końca listopada 2008 r. było to 5 lat, licząc od początku roku, w którym została wystawiona faktura).
• Wierzyciel musi dokonać zawiadomienia dłużnika o zamiarze skorygowania VAT należnego w ramach ulgi na złe długi (do końca listopada 2008 r. było to zawiadomienie o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnych), a dłużnik w ciągu 14 dni (do końca listopada 2008 r. było to 28 dni) od dnia otrzymania zawiadomienia nie może uregulować należności w jakiejkolwiek formie.
• Między wierzycielem a dłużnikiem nie mogą istnieć powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2-4 ustawy o VAT.

Ponadto w myśl art. 89a ust. 3 ustawy o VAT warunkiem dokonania korekty jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego w ramach ulgi na złe długi. Przepisy nie określają jednak formy, w jakiej musisz uzyskać takie potwierdzenie. Oznacza to, że może mieć ono dowolną formę (byle jednoznacznie wynikał z niego fakt otrzymania zawiadomienia przez dłużnika).

Zasady korzystania z ulgi na złe długi

Skorzystanie z ulgi na złe długi polega na możliwości skorygowania kwoty podatku należnego o kwotę podatku będącego przedmiotem ulgi (a więc kwoty podatku dotyczącego wierzytelności nieściągalnej). Aby to zrobić, musisz jednak dokonać kilku czynności.

Najpierw musisz poczekać, aż upłynie 180-dniowy okres od upływu terminu płatności wierzytelności. Po upływie tego czasu powinieneś zawiadomić dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego w ramach ulgi na złe długi. Do zawiadomienia tego stosujesz odpowiednio przepisy op o doręczeniach (art. 89b ust. 5 ustawy o VAT). W konsekwencji możliwe jest między innymi tzw. doręczenie zastępcze.

Po skutecznym doręczeniu dłużnikowi zawiadomienia powinieneś poczekać 14 dni (do końca listopada 2008 r. było to 28 dni) na uregulowanie przez niego należności. Dopiero upływ tego terminu pozwala Ci na skorzystanie z ulgi poprzez dokonanie korekty podatku należnego w deklaracji podatkowej.

Korekta taka może nastąpić w ramach deklaracji podatkowej składanej za ten okres rozliczeniowy, w którym upłynął 14-dniowy termin na uregulowanie należności przez dłużnika, nie wcześniej jednak, niż w rozliczeniu za ten okres, w którym jako wierzyciel uzyskałeś potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o zamiarze skorzystania z ulgi na złe długi.

Kolejnym obowiązkiem, jaki musisz spełnić, jest zawiadomienie o dokonanej korekcie naczelnika swojego urzędu skarbowego wraz z podaniem kwot korygowanego podatku należnego. Pamiętaj jednak, że obowiązek ten stanowi dodatkowy wymóg, którego spełnienie nie jest warunkiem do skorzystania z ulgi na złe długi. Zawiadomienie takie powinieneś złożyć w swoim urzędzie skarbowym wraz z tą deklaracją VAT (VAT-7//VAT-7K/VAT-7D), w której dokonujesz korekty podatku należnego w ramach ulgi na złe długi (art. 89a ust. 5 ustawy o VAT). Ostatnim obowiązkiem, jaki musisz spełnić, jest zawiadomienie dłużnika o dokonaniu korekty (również jednak spełnienie tego obowiązku nie jest warunkiem skorzystania z ulgi). Zawiadomienia takiego powinieneś dokonać w ciągu 7 dni od dnia dokonania korekty (przez dzień dokonania korekty należy uznać dzień złożenia deklaracji VAT z uwzględnioną korektą), a jego kopię powinieneś przesłać do swojego urzędu skarbowego (art. 89a ust. 6 ustawy o VAT).

WAŻNE

Pamiętaj, że po dokonaniu korekty musisz o tym fakcie zawiadomić zarówno dłużnika, jak i fiskusa.

Zwróć uwagę, że przepisy ustawy o VAT nie wskazują terminu, w którym musisz przesłać kopię zawiadomienia dłużnika (o dokonanej korekcie) do fiskusa. Oznacza to, że kopia może zostać przesłana w dowolnym terminie. W praktyce jednak warto, aby kopia taka przesyłana była w terminie zawiadomienia dłużnika o dokonaniu korekty, a więc w ciągu 7 dni od dnia dokonania korekty.

PRZYKŁAD

Rozliczana przez Ciebie firma wysłała 28 listopada dłużnikowi (za potwierdzeniem odbioru) list z zawiadomieniem o zamiarze skorzystania z ulgi na złe długi. Z otrzymanej zwrotki wynika, że list ten został odebrany przez dłużnika 30 listopada. W tej sytuacji, jeśli do 14 grudnia nie ureguluje on należności - będziesz mógł dokonać korekty VAT należnego od nieuregulowanej wierzytelności. Korektę tą będziesz mógł zrobić w ramach deklaracji VAT-7 składanej za grudzień (ewentualnie w ramach deklaracji VAT-7K/VAT-7D za IV kwartał). Do deklaracji tej powinieneś dołączyć zawiadomienie fiskusa o dokonanej korekcie wraz z podaniem kwot podatku należnego. W ciągu 7 dni od dnia od złożenia tej deklaracji powinieneś wówczas zawiadomić dłużnika o dokonanej korekcie, przesyłając kopię tego zawiadomienia do swojego urzędu skarbowego.

Może się zdarzyć, że po skorzystaniu przez Ciebie z ulgi na złe długi (a więc po dokonaniu korekty podatku należnego) sporna wierzytelność zostanie Ci uregulowana.

W takim przypadku (art. 89a ust. 4 ustawy o VAT) masz obowiązek zwiększenia kwoty VAT należnego o podatek związany z uregulowaną wierzytelnością. Natomiast w sytuacji jedynie częściowego uregulowania należności podatek należny zwiększasz w odniesieniu do tej części.

Tomasz Krywan, doradca podatkowy

Czy wiesz, że możesz popełniać błędy, rozliczając VAT, nawet o tym nie wiedząc!
Sprawdź, co może zakwestionować fiskus i nie ryzykuj!

Mało którą firmę stać na to, by w każdym nietypowym przypadku mogła sobie pozwolić na korzystanie z pomocy doradcy podatkowego lub kancelarii prawniczej. Na taki luksus stać naprawdę nielicznych.

Sprawdzanie rozliczeń VAT to ulubione zajęcie kontrolerów ze Urzędu Skarbowego. Nie ma w tym nic dziwnego, bo każdy inspektor skarbowy doskonale wie, że w tym obszarze podatkowym najłatwiej złapać podatnika na niewiedzy lub samodzielnej interpretacji przepisów.

Jest na to sprawdzony sposób! Zamów „Serwis Podatkowy VAT” już teraz!

W czasopiśmie „Serwis Podatkowy VAT” znajdziesz nie tylko interpretacje przepisów, ale także podstawy prawne. Wszystko, co Ci potrzebne, by właściwie interpretować przepisy ustawy o VAT i nie popełnić błędu w rozliczeniach.

http://www.serwispodatkowyvat.pl/wip/obce/