Pracownik ma kilka możliwości sprawdzenia, czy pracodawca zgłosił go do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego oraz czy odprowadza za niego należne składki.

Przede wszystkim pracownik powinien na bieżąco kontrolować informacje otrzymywane od pracodawcy, z ZUS oraz z otwartego funduszu emerytalnego, jeśli należy do OFE.

Informacje w imiennym miesięcznym raporcie rozliczeniowym
Płatnik składek jest zobowiązany do przekazania ubezpieczonemu wszystkich informacji, które były zawarte w imiennych raportach miesięcznych, składanych do ZUS.

W zakresie należnych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne powinny być podane m.in.:

• wymiar czasu pracy,
• zestawienie należnych składek na ubezpieczenia społeczne w podziale na  ubezpieczenie: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe,
• podstawa wymiaru i kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, z uwzględnieniem podziału na podmioty, które finansują składki.

Ubezpieczony może zgłaszać na piśmie lub do protokołu do płatnika składek wniosek o sprostowanie informacji zawartych w imiennym raporcie miesięcznym w terminie 3 miesięcy od otrzymania informacji, jeżeli jego zdaniem nie są zgodne ze stanem faktycznym. Informuje również o tym ZUS. W razie nieuwzględnienia przez płatnika składek reklamacji w terminie miesiąca od daty jej wpływu, na wniosek ubezpieczonego, ZUS po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje decyzję.

Informacja o zewidencjonowanych składkach
Kolejnym sposobem sprawdzenia, czy za pracownika są odprowadzane składki, to sprawdzenie danych zawartych w informacji o składkach na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS za dany rok, przekazywana przez ZUS. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. powinny co roku otrzymywać z ZUS informację o stanie ich indywidualnego konta prowadzonego przez ZUS.

Informacja o stanie konta w OFE
Kolejnym dokumentem, dzięki któremu można skontrolować, czy pracodawca opłaca składki, jest informacja o stanie konta w OFE. Oczywiście dotyczy to tylko osób, które są członkami któregoś z otwartych funduszy emerytalnych. Jest ona przesyłana corocznie i zawiera m.in. informacje o przekazanych przez ZUS składkach do OFE. Tak jak i poprzednie informacje, należy ją dokładnie sprawdzić, a w przypadku jakichś nieprawidłowości reklamować.

ZUS ZZU – możliwość zwrócenia się do ZUS z pytaniem
Każdy ubezpieczony ma też prawo zwrócić się bezpośrednio do ZUS z odpowiednim zapytaniem. W tym celu można wykorzystać druk ZUS ZZU. Pytanie o odprowadzanie składek można zadać także w innej, dowolnej formie, podając niezbędne dane identyfikacyjne.

Podstawa prawna: 41 ust. 8 i 8a, art. 50 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Joanna Goliniewska, specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych

www.ubezpieczeniaspoleczne.pl