Za unijne pieniądze możemy znaleźć partnerów handlowych oraz brać udział w zagranicznych targach oraz misjach gospodarczych.

Coraz więcej przedsiębiorców wykorzystuje targi, misje gospodarcze i konferencje jako bezpośredni sposób marketingu, zarówno własnej firmy, jak również poprawy wizerunku Polski jako producenta wyrobów i usług najwyższej jakości. Jednym z narzędzi finansowania podobnych działań jest działanie 6.1 „Paszport do eksportu” priorytetu 6 „Polska gospodarka na rynku międzynarodowym” w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Działanie 6.1 pozwoli przedsiębiorcom na zwiększenie udziału eksportu w całkowitej sprzedaży, zintensyfikowanie powiązań z zagranicznymi partnerami oraz zwiększenie rozpoznawalności marek handlowych i firmowych na rynkach zagranicznych. Projekty finansowane w ramach tego działania mają na celu wejście na nowe rynki i wzmocnienie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa na rynkach zagranicznych, przyczyniają się do zwiększenia udziału sprzedaży na rynki zagraniczne w ogólnej sprzedaży przedsiębiorstwa.

Kto, gdzie, ile, kiedy

Działanie przeznaczone jest dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Rundy do  składania wniosków ogłasza Polska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości na stronie www.parp.gov.pl. Wnioski składa się w Regionalnej Instytucji Finansującej (RIF) właściwej dla siedziby wnioskodawcy, a ich adresy znajdują się na stronie internetowej PARP. Wnioskodawca musi opracować elektroniczną wersję wniosku o dofinansowanie w tzw. generatorze wniosków (do pobrania ze strony PARP) oraz w wersji papierowej i dostarczyć do właściwego RIF-u.  Do podziału pomiędzy wnioskodawców jest ok. 121 mln euro. Należy dodać, iż pomoc finansowa w ramach działania 6.1 stanowi pomoc de minimis. W ramach pierwszego etapu dofinansowanie jest udzielane na zasadzie refundacji poniesionych kosztów, natomiast w ramach etapu drugiego możliwa jest zaliczka lub też refundacja poniesionych kosztów.

Intensywność wsparcia na przygotowanie planu rozwoju eksportu (etap pierwszy) nie może przekroczyć 80  proc. całkowitych wydatków na zakup usług doradczych związanych z przygotowaniem planu rozwoju eksportu, natomiast na wdrożenie planu rozwoju eksportu (etap drugi) nie może przekroczyć 50 proc. całkowitych wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Kwota pomocy de minimis udzielonej w ramach wsparcia na przygotowanie planu rozwoju eksportu nie może przekroczyć 10 tysięcy złotych dla jednego przedsiębiorcy, natomiast kwota pomocy de miminis udzielonej w ramach wsparcia na wdrożenie planu rozwoju eksportu nie może przekroczyć 200 tysięcy złotych dla jednego przedsiębiorcy na jeden projekt.

Przedsiębiorcy - beneficjenci muszą jednak wiedzieć, iż wsparcie na przygotowanie oraz wdrażanie planu rozwoju eksportu można otrzymać tylko jeden raz w okresie realizacji działania 6.1. Należy pamiętać, iż pomoc w ramach tego działania może zostać udzielona w zakresie wytwarzania produktów innych niż mięso, ryby, produkty mleczarskie, miód, zboża, warzywa, cukier, tytoń, len itp. Działanie to jest uzupełniane przez inne wybrane działania w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych  - choćby dofinansowanie udziału przedsiębiorców z sektora MŚP w targach i misjach. Dlatego w przypadku nie wyczerpania maksymalnych progów dozwolonej pomocy publicznej w ramach działania 6.1 PO IG, która wynosi maksymalnie 200 tys. euro w ciągu trzech lat, należy poszukać możliwości dalszego finansowania w ramach regionalnego programu operacyjnego właściwego dla danego województwa.

Dwa etapy realizacji

W ramach działania 6.1 „Paszport do eksportu” dofinansowane mogą zostać dwa typy projektów, realizowane w dwóch kolejnych etapach (etap I i II). Etap pierwszy obejmuje usługi doradcze w zakresie przygotowania planu rozwoju eksportu, dotyczące w szczególności analizy pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa oraz wskazanie rynków docelowych działalności eksportowej pod kątem produktów lub usług przedsiębiorcy, badania wybranych rynków docelowych, w szczególności poprzez przeprowadzenie analizy aktów prawnych, procedur, zwyczajów, praktyk handlowych i zasad warunkujących dostęp produktu lub usługi przedsiębiorcy do wybranych rynków oraz wskazania i uzasadnienia wyboru działań, które realizowane będą przez przedsiębiorcę w celu wejścia na wybrane rynki.

Etap drugi dotyczy wdrożenia opracowanego w pierwszym etapie planu rozwoju eksportu, przy wykorzystaniu łącznie co najmniej dwóch działań. Działania etapu drugiego obowiązkowo muszą dotyczyć wyszukiwania i doboru partnerów na rynkach docelowych lub uzyskania niezbędnych dokumentów uprawniających do wprowadzenia produktów lub usług przedsiębiorcy na wybrane rynki docelowe lub doradztwa w zakresie strategii finansowania przedsięwzięć eksportowych i działalności eksportowej lub doradztwa w zakresie opracowania koncepcji wizerunku przedsiębiorcy na wybranych rynkach docelowych.

Działania etapu drugiego mogą także dotyczyć - w połączeniu z działaniem obowiązkowym wymienionym w poprzednim akapicie - udziału w zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych w charakterze wystawcy lub organizacji i udziału w misjach gospodarczych za granicą. Należy jednakże podkreślić, iż w ramach tego działania warunkiem koniecznym ubiegania się o dofinansowanie wdrożenia planu rozwoju eksportu jest uprzednie przygotowanie owego planu w ramach pierwszego etapu. Okres przygotowania planu rozwoju eksportu w ramach pierwszego etapu nie może przekroczyć sześciu miesięcy.

Jednym słowem możliwe jest ubieganie się o dofinansowanie o wsparcie na etap  pierwszy bez konieczności ubiegania się o wsparcie w ramach etapu drugiego. Jednakże nie jest możliwe ubieganie się o wsparcie w ramach etapu drugiego bez uprzedniej pozytywnej decyzji o przyznaniu dofinansowania w ramach etapu pierwszego.

Oczywiście najbardziej optymalne i pożądane ze strony beneficjenta jest ubieganie się na początku o dofinansowanie na opracowanie planu rozwoju eksportu a następnie na jego wdrożenie w drugim etapie. Wspomniany plan powinien w szczególności zawierać analizę pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa oraz wskazanie rynków docelowych działalności eksportowej pod kątem produktów lub usług przedsiębiorcy, badanie wybranych rynków docelowych, w szczególności przez przeprowadzenie analizy aktów prawnych, procedur, zwyczajów, praktyk handlowych i zasad warunkujących dostęp produktu lub usługi przedsiębiorcy do wybranych rynków oraz wskazanie i uzasadnienie wyboru działań, które realizowane będą przez przedsiębiorcę w celu wejścia na wybrane rynki. Okres realizacji projektu, polegającego na przygotowaniu planu rozwoju eksportu, może rozpocząć się najwcześniej w dniu następującym po dniu, w którym złożony został wniosek o udzielenie wsparcia na przygotowanie planu rozwoju eksportu i nie przekracza sześciu miesięcy.

Co można sfinansować

Należy bezwzględnie pamiętać, iż wydatkami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem na wdrożenie planu rozwoju eksportu są wydatki poniesione po dniu złożenia wniosku o udzielenie wsparcia do dnia określonego w umowie o udzielenie wsparcia. Do wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem na wdrożenie planu rozwoju eksportu zalicza się wydatki związane z udziałem w zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych w charakterze wystawcy, czyli koszty m.in. wynajęcia i zabudowy powierzchni wystawienniczej, zakupu usług w zakresie obsługi technicznej stoiska, zakupu usług w zakresie transportu eksponatów oraz elementów zabudowy wraz z ubezpieczeniem, odprawą celną i kosztami spedycji oraz wpisu do katalogu targowego, opłatę rejestracyjną oraz reklamę w mediach targowych.

Ponadto możemy uzyskać refundację kosztów związanych z organizacją i udziałem w misjach gospodarczych za granicą, czyli m.in. koszty zakupu usługi polegającej na zorganizowaniu misji, zakup usługi polegającej na organizacji spotkań z potencjalnymi partnerami handlowymi i zakup usług doradczych w zakresie określenia potencjalnych partnerów handlowych, przygotowania ofert współpracy oraz negocjacji handlowych.

Oprócz wyżej wymienionych kosztów, do objęcia wsparciem zaliczają się koszty związane z wyszukiwaniem i doborem partnerów na rynkach docelowych, czyli m.in. zakup baz danych, zakup badań marketingowych, zakup usług prawnych związanych z wyszukiwaniem i doborem partnerów na rynkach docelowych i zakup usług doradczych w zakresie określenia, wyselekcjonowania, sprawdzenia wiarygodności grupy docelowej potencjalnych partnerów handlowych, przygotowania ofert współpracy oraz negocjacji handlowych. Poza wyżej wymienionymi kosztami możemy ubiegać się o refundację kosztów związanych z  uzyskaniem niezbędnych dokumentów uprawniających do wprowadzenia produktów lub usług przedsiębiorcy na wybrane rynki docelowe, czyli m.in. koszty zakupu usług doradczych związanych z uzyskaniem certyfikatu, świadectwa lub atestu, zakupu usług prawnych związanych z wprowadzeniem towarów lub usług na wybrane rynki docelowe, przygotowania dokumentacji technicznej, transport i ubezpieczenie próbek wyrobu i dokumentacji technicznej wysyłanych do badań certyfikacyjnych, przeprowadzenia badań certyfikacyjnych oraz wystawienia i wydania certyfikatu.

Przedsiębiorcy mogą się również ubiegać o wsparcie na doradztwo w zakresie strategii finansowania przedsięwzięć eksportowych i działalności eksportowej, na zakup usług doradczych obejmujących m.in. opracowanie optymalnej strategii finansowania, wskazanie potencjalnych źródeł finansowania i identyfikacja dostępnych źródeł i rekomendację źródeł finansowania. Pełen katalog kosztów kwalifikujących się wsparcia przedstawiony jest w rozporządzeniu ministra rozwoju regionalnego z 7 kwietnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013.

Wymogi formalne i merytoryczne

Przed przystąpieniem do wypełniania wniosku należy bezwzględnie sprawdzić czy wsparcie może zostać udzielone na realizację danego projektu ze względu na zakres działalności gospodarczej, czyli  tzw. kody PKD/EKD (niektóre typy działalności wyłączone są z możliwości dofinansowania). Aby uzyskać pozytywną decyzję odnośnie wsparcia w ramach działania oprócz wymogów formalnych wspólnych z innymi działaniami należy spełnić szereg innych wymogów obligatoryjnych lub fakultatywnych właściwych tylko i wyłącznie dla tego działania. Oznacza to, iż w ramach etapu pierwszego wnioskodawca musi m.in. wykazać, że w roku obrotowym poprzedzającym rok, w którym złożył wniosek o udzielenie wsparcia posiadał udział eksportu w całkowitej sprzedaży nie przekraczający 30 proc. Koniecznie należy pamiętać, aby okres realizacji projektu nie przekraczał sześciu miesięcy. Kluczowe dla wnioskodawcy jest przedstawienie i odpowiednie uargumentowanie planów rozwoju poprzez eksport. Jak już wspomniano powyżej, dofinansowanie w ramach tego działania można uzyskać tylko raz, zatem nie można składać kolejnego wniosku w przypadku wcześniejszego uzyskania wsparcia w ramach działania 6.1.

Bardzo ważne jest, aby produkty, które będą stanowiły przedmiot eksportu były innowacyjne. Pożądane jest, aby wnioskodawca ubiegający się o wsparcie w ramach działania 6.1 prowadził lub finansował badania i rozwój produktów, które będą stanowiły przedmiot eksportu. Dodatkowe punkty przy ocenie wniosku przedsiębiorca może uzyskać, jeżeli na produkt będący przedmiotem eksportu wnioskodawca posiada patent na wynalazek lub prawa ochronne na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego lub też wszczął procedurę ich uzyskania. Ponadto posiadanie m.in. akredytowanego certyfikatu jakości ISO 9001 lub innego certyfikatu branżowego zawierającego w sobie wymagania normy ISO 9001, lub  certyfikatu Systemu Zarządzania BHP zgodnego z wymaganiami OHSAS 18001 lub PN-N-18001, lub certyfikatu Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami norm ISO 14001 lub rozporządzeniem EMAS w sposób znaczący podnosi szanse przedsiębiorcy na uzyskanie wsparcia.

Wszystko wokół planu rozwoju eksportu

W ramach etapu drugiego wnioskodawcy muszą bezwzględnie pamiętać, iż okres realizacji projektu nie może przekroczyć 24 miesięcy. Podobnie jak w przypadku etapu pierwszego, również w etapie drugim wsparcie mogą uzyskać tylko i wyłącznie wnioskodawcy, którzy nie otrzymali dofinansowania w ramach działania 6.1 na wdrożenie planu rozwoju eksportu. Warunkiem koniecznym przy ubieganiu się o wsparcie w ramach drugiego etapu jest pozytywnie zweryfikowany plan rozwoju eksportu opracowany w ramach działania 6.1 (etap pierwszy). Projekt musi zakładać, zgodnie z planem rozwoju eksportu, skorzystanie z minimum dwóch instrumentów, przy czym jednym z nich jest wyszukiwanie i dobór partnerów na rynku docelowym, uzyskanie niezbędnych dokumentów uprawniających do wprowadzenia produktów i usług przedsiębiorcy na wybrany rynek zagraniczny, doradztwo w zakresie strategii finansowania przedsięwzięć eksportowych i działalności eksportowej lub doradztwo w zakresie opracowania koncepcji wizerunku przedsiębiorcy na wybranym rynku zagranicznym. Ponadto projekt może dotyczyć również udziału w zagranicznych imprezach targowo-wystawienniczych w charakterze wystawcy lub udziału w zorganizowanych misjach gospodarczych za granicą.

Wsparcie przeznaczone jest dla wnioskodawców posiadających produkt i usługę zdolne do konkurowania na rynkach zagranicznych, który jest lub będzie przedmiotem eksportu a planowane w ramach projektu działania przyczyniają się do wzrostu eksportu w ogólnej sprzedaży produktów i usług wnioskodawcy. Oczywiście nie należy zapominać o podstawowych wymogach formalnych, takich jak właściwe podpisanie wniosku – czyli przez osoby upoważnione do reprezentacji wnioskodawcy, trwałe spięcie wniosku, ponumerowanie wszystkich stron. Należy pamiętać, aby oryginał wniosku wraz z załącznikami złożony został w formie papierowej, a do dokumentów została załączona, identyczna z wersją papierową, wersja elektroniczna wniosku o dofinansowanie zapisana na nośniku informatycznym. Wiosek musi zostać złożony na właściwym formularzu aktualnym dla danej rundy naboru wniosków – jako że czasami formularze różnią się od tych obowiązujących w rundzie poprzedniej. Wszystkie wymagane pola we wniosku muszą być wypełnione. Przy wypełnianiu wniosku należy posługiwać się instrukcją jego wypełniania publikowaną wraz z formularzem wniosku.

Monika   Kwiatek, Prawniczka i specjalistka od funduszy unijnych z firmy doradczej MKDG Doradztwo Gospodarcze