Dziś w Sejmie odbędzie się pierwsze czytanie ustawy, która przewiduje wprowadzenie Święta Trzech Króli (6 stycznia) jako dnia wolnego od pracy. W zamian proponowane jest zniesienie dnia wolnego za święta przypadające w sobotę. PKPP Lewiatan jest stanowczo przeciwna wprowadzaniu jeszcze jednego święta. Polski na taką zmianę po prostu nie stać! Rozwiązanie takie będzie również niekonstytucyjne.

Ogromne koszty

W dniu świątecznym firmy ponoszą koszty (amortyzacja majątku trwałego, ochrona, ogrzewanie) bez możliwości ich zrekompensowania. Szacujemy, że dla przedsiębiorstw nie pracujących w ruchu ciągłym koszt dnia wolnego to 760 mln zł. W przypadku przedsiębiorstw pracujących w ruchu ciągłym oraz innych, pracujących w święta (transport, komunikacja, rolnictwo i hodowla, praca zmianowa), a także w służbach mundurowych nastąpi z kolei zwyżka kosztów działalności w wyniku podwójnego opłacania pracy w święto. To kwota prawie 150 mln zł. Łączne koszt dnia wolnego dla przedsiębiorstw wyniesie ok. 900 mln zł.

Dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wprowadzenie kolejnego dnia świątecznego oznacza obniżenie rocznej sprzedaż dóbr i usług o ponad 4,2 mld złotych. Przy tym wielkość ta dotyczy wyłącznie firm, które zatrudniają więcej niż 50 pracowników. Warto natomiast pamiętać, że to właśnie handel uchronił Polskę przed recesją (60% PKB pochodzi ze spożycia indywidualnego). Jesteśmy krajem "na dorobku", powinniśmy więc robić wszystko, aby wykorzystać obecną przewagę ekonomiczną nad innymi państwami, a nie wprowadzać kolejny dzień wolny od pracy. W związku ze zmniejszeniem wartości produkcji oraz zysków przedsiębiorstw szacujemy spadek wpływów budżetowych z podatków CIT oraz VAT łącznie o ok. 370 mln zł.

Lubimy świętować

Polska już obecnie należy do krajów o największej liczbie dni świątecznych w roku. Co więcej, mamy więcej dni świątecznych niż przeciętnie w krajach unijnych, dla których średnia wynosi 9,6 dnia (patrz tabela na końcu). Po wprowadzeniu dodatkowego dnia wolego od pracy Polska trafi na czoło państw najdłużej świętujących, oddalając się jeszcze bardziej od średniej europejskiej. W zdecydowanej większości krajów (19 z 27) Dzień Trzech Króli nie jest wolny od pracy (patrz tabela na końcu). Należy także pamiętać, że każdy pracodawca może indywidualnie ustanowić w firmie dzień wolny w Święto Trzech Króli bądź ograniczyć czas pracy w tym dniu, aby umożliwić pracownikom udział w uroczystościach religijnych. Ponadto pracownik należący do kościoła lub innego związku wyznaniowego, którego święta religijne nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, powinien zgłosić pracodawcy prośbę o udzielenie zwolnienia od pracy (co najmniej 7 dni przed dniem zwolnienia). Pracodawca zawiadamia pracownika o warunkach odpracowania dnia wolnego nie później niż 3 dni przed dniem zwolnienia.

Zmiana jest niekonstytucyjna

Wprowadzenie zapisu, że za święta przypadające w sobotę nie należy się dzień wolny jest niezgodne z Konstytucją. W przepisach prawa pracy nie traktuje się soboty jako dnia szczególnego – szóstego, który jest dniem wolnym od pracy.

Zgodnie z Kodeksem pracy czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy. To oznacza, że pracownicy mogą mieć różnie wyznaczone przez pracodawcę dni wolne od pracy. Ustalenie jednoznacznie, że chodzi o sobotę, będzie w praktyce dyskryminować część pracowników. Co bowiem z firmami, które pracują np. od wtorku do soboty? Ponadto, jeśli soboty miałyby być dniami analogicznymi jak niedziele, które nie powodują obniżenia wymiaru czasu pracy w związku ze świętem, to powinny być uznane za dni ustawowo wolne od pracy, co z kolei wymaga zmiany znacznej części działu szóstego Kodeksu pracy.

Warto przywołać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu do wyroku z dnia 30 czerwca 2009 r. (sygn. akt K 14/07) zaznaczył, że „Kodeks pracy nie gwarantuje pracownikom wolnych sobót, a jedynie przeciętnie 5-dniowy tydzień pracy (art. 129 § 1 Kodeksu pracy)”.

Podobnie w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2001 r. (III ZP 20/01) zaznaczono, iż (cytat): „wprowadzając pięciodniowy tydzień pracy ustawodawca nie wskazał, który dzień tygodnia (poza niedzielą) ma być dniem wolnym od pracy. W szczególności nie ustanowił reguły, według której praca miałaby być wykonywana przez pięć dni w tygodniu od poniedziałku do piątku. Nowelizacja przepisów Kodeksu pracy o czasie pracy nie wprowadziła zatem powszechnie wolnych sobót jako drugiego - obok niedzieli - dnia wolnego od pracy w każdym kolejnym tygodniu pracy. Drugim - poza niedzielą - dniem wolnym od pracy może być każdy dzień tygodnia od poniedziałku do soboty. Nie musi być to również dzień stały w poszczególnych tygodniach okresu rozliczeniowego. (…)

Kryzys wymusza oszczędności

Przy deficycie finansów publicznych sięgającym 7 % PKB w 2009 i 2010 roku, wszczęciu wobec Polski procedury nadmiernego deficytu przez Komisję Europejską w lipcu 2009 r., wzrostu długu publicznego do poziomu zagrażającego ustawowym i konstytucyjnym ograniczeniom, wprowadzanie rozwiązań ograniczających działalność gospodarczą i wpływy budżetowe nie jest właściwe.

Takie działania nie znajdą też zrozumienia wśród naszych partnerów gospodarczych i instytucji oferujących Polsce pomoc w stabilizacji gospodarki – Unii Europejskiej i MFW. Takie kraje UE, jak Irlandia, kraje śródziemnomorskie i bałtyckie, a także Islandia, już realizują ostre programy oszczędnościowe nakierowane na obniżkę kosztów produkcji i pracy, wzrost przychodów budżetowych i cięcia wydatków. Największe kraje Unii, np. Wlk. Brytania Hiszpania także rozpoczynają wdrażanie programów oszczędnościowych. Dokładanie dni świątecznych kłóci się z logiką obecnych procesów gospodarczych. Ostatnie wydarzenia w Grecji każą spodziewać się jeszcze większych trudności ekonomicznych Europie.

Myślimy o pracownikach, zapominamy o pracodawcach

Wprowadzenie dnia świątecznego oznacza nienegocjacyjne podwyższenie wynagrodzenia o wartość jednej dniówki – ok. 160 zł, bez jakiejkolwiek możliwości rekompensaty tego kosztu przedsiębiorstwom. Pracodawcy już ponoszą koszty kryzysu w większym stopniu niż pracownicy. W ostatnim roku zyski firm spadły o 9%, a wynagrodzenia wzrosły o 8%.

Pracownicy łączą także dzień świąteczny z krótkimi urlopami wypoczynkowymi, w tym na żądanie – które muszą być przez pracodawcę udzielone. Biorąc pod uwagę, że Święto Trzech Króli przypada zaraz po Świętach Bożego Narodzenia i Nowym Roku, pracownicy będą zatem korzystać z długich, dwutygodniowych ferii świątecznych. Na połowę lub koniec stycznia przypadają też ferie szkolne, kiedy rodzice wyjeżdżają z dziećmi na wypoczynek zimowy. W rezultacie dodając kolejny dzień świąteczny jeszcze bardziej ograniczymy wzrost gospodarczy, a nawet wywołamy przestój w niektórych branżach, który jest odczuwany przez dwa miesiące (tj. grudzień i styczeń).

Podsumowując, Polska jest jednym z najbiedniejszych członków Unii Europejskiej i chcąc zmniejszyć dystans do krajów lepiej rozwiniętych, nie możemy pozwolić sobie na wprowadzenie dodatkowych dni wolnych od pracy.

Liczba wolnych dni świątecznych w roku.

Lp.	Państwo	Liczba dni świątecznych w roku
1	Węgry	12
2	Łotwa	12
3	Litwa	12
4	Estonia	12
5	Słowenia	11
6	Polska	11
7	Rumunia	11
8	Bułgaria	10
9	Grecja	10
10	Irlandia	10
11	Malta	10
12	Belgia	10
13	Słowacja	10
14	Hiszpania	10
15	Austria	9
16	Cypr	9
17	Luksemburg	9
18	Czechy	9
19	Portugalia	9
20	Norwegia	9
21	Wielka Brytania	8
22	Szwecja	8
23	Finlandia	8
24	Włochy	8
25	Holandia	8
26	Niemcy	8
27	Dania	7
28	Francja	6
29	Wszystkie kraje	9,5
30	Cała Unia Europejska	9,6
32	Nowe kraje członkowskie	9,6

Źródło: The European Industrial Relations Observatory

Państwo	6 stycznia – Dzień Trzech Króli wolny od pracy
Austria	Tak
Belgia	Nie
Bułgaria	Nie
Cypr	Tak
Czechy	Nie
Dania	Nie
Estonia	Nie
Finlandia	Tak
Francja	Nie
Grecja	Tak
Hiszpania	Tak
Holandia	Nie
Irlandia	Nie
Litwa	Nie
Luksemburg	Nie
Łotwa	Nie
Malta	Nie
Niemcy	Nie (w13 landach), Tak (w 3 landach)
Polska	Nie
Portugalia	Nie
Rumunia	Nie
Słowacja	Tak
Słowenia	Nie
Szwecja	Tak
Węgry	Nie
Włochy	Tak

PKPP Lewiatan