W wyniku ciągłych skarg na zbyt skomplikowane procedury pozyskania dotacji z budżetu Unii Europejskiej, Komisja Europejska ostatecznie postanowiła je uprościć – donosi portal fundusze-europejskie.pl. Niewątpliwie jest to sukces, chociaż z drugiej strony można powiedzieć, że tak powinno być od początku. UE ostatnio wchodzi na kurs „odbiurokratyzowania się” - biorąc pod uwagę skalę problemu nie będzie przesadą stwierdzenie, że może to zająć kilkanaście lat.

Pierwsze zmiany dotyczą bezpośrednio dotacji z budżetu Unii Europejskiej – niekonieczne będzie tworzenie osobnych kont lub subkont bankowych dla środków z dotacji. Uproszczeniu ulegnie także proces aplikacyjny dla przedsiębiorców, którzy starali się już o podobne dotacje – od tej pory niekonieczne będzie składanie każdorazowo tych samych dokumentów.

Oczywiście jest to ułatwienie, które niestety dotyczyć będzie tylko części starających się o dotację przedsiębiorców. Znakomita większość środków unijnych, z jakich korzystają polscy beneficjenci, to środki funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Środki te nie są wydatkowane bezpośrednio przez KE, lecz przez władze państw członkowskich (ministerstwa i zarządy województw, pełniące funkcję instytucji zarządzających) – komentuje ekspert Mirosław Marek, wiceprezes zarządu spółki DGA S.A.

W przypadku funduszy strukturalnych i spójności, istotnym czynnikiem „biurokratyzującym” procedurę pozyskania dotacji są właśnie poszczególne szczeble administracyjne państw członkowskich. W związku z tym, KE może wprowadzić pewne zalecenia co do symplifikacji procedur, ale za ich ostateczny wymiar odpowiedzialne są władze państwowe.

Po co utrudnienia?

Dotacje jakie otrzymują przedsiębiorcy pochodzą z pieniędzy publicznych. W związku z tym, bardzo ważne jest, aby wydatkowane były zgodnie z przeznaczeniem. Zatem konieczna jest kontrola, która odbywa się zarówno na „wejściu” czyli w fazie pozyskiwania dotacji, oraz „na wyjściu”, czyli ostateczna weryfikacja np. w postaci kontroli inspektora skarbowego. Naturalnie uproszczenie procedury aplikacyjnej może doprowadzić do częstszych przypadków wyłudzeń, które stanowią podwójną stratę. Po pierwsze przepada dotacja, po drugie państwo nie otrzyma refundacji tych środków z budżetu UE.

To dobrze, że Komisja Europejska wychodzi naprzeciw polskim przedsiębiorcom. Planowane zmiany faktycznie uproszczą proces aplikowania o środki oraz realizację projektów. Należy jednak zauważyć, że w przypadku rezygnacji z oddzielnych rachunków bankowych (i subkont) trudniej będzie weryfikować prawidłowość wydatkowania środków - sam proces będzie również mniej przejrzysty i czytelny, nie tylko dla wszelkich organów kontrolnych, ale również samych beneficjentów. Mimo wszystko oddzielny rachunek bankowy pozwalał na większą kontrolę przepływów finansowych przedsięwzięcia - mówi prawnik i ekspert w dziedzinie audytu i zarządzania projektami unijnymi Agnieszka Laskowska.

Procedura składania aplikacji jest stanowczo zbyt skomplikowana, często pełna niejasności oraz wymagająca szeregu niepotrzebnych dokumentów. Beneficjenci mają tak wiele papierów do wypełnienia, że bardziej skupiają się na ilości potrzebnych pieczątek niż nad samą jakością projektu. Nie oznacza to, że należy całkowicie odejść od archiwizacji dokumentów, ale odpowiednio wyważyć konieczność zachowania kontroli ze zdrowym rozsądkiem – miejmy nadzieję, że UE nie wpadnie tym razem w drugą skrajność.

Łukasz Piechowiak
Bankier.pl