W Polsce podatnicy w dalszym ciągu źle oceniają pracę organów podatkowych. Zdaniem wielu z nich polskie prawo podatkowe jest zbyt skomplikowane, przez co urzędy wydają o wiele za dużo błędnych decyzji. Ponadto problemy z komunikacją pomiędzy poszczególnymi organami skarbowymi są przyczyną wielu sprzecznych postanowień, które dodatkowo komplikują sprawy związane z poprawnym rozliczeniem się z podatku.

W związku z tym pojawiła się inicjatywa powołania Rzecznika Praw Podatnika. Do jego obowiązków przede wszystkim należałoby interweniowanie w konkretnych sprawach, a także coroczne przygotowywanie raportów na temat sprawności funkcjonowania systemu poboru podatków. Rzecznik miałby sygnalizować o wadliwych przepisach oraz ukazywać, gdzie potencjalnie mogą one wystąpić.

Czy rzecznik jest potrzebny?

Wielu przedsiębiorców na pewno uważa, że tak. Według nich stworzenie całkiem nowego urzędu, którego obowiązkiem byłoby występowanie w imieniu podatników jest bardzo dobrym pomysłem. Jednak warto zastanowić się, czy przypadkiem nie byłoby to dublowanie obowiązków już istniejących instytucji. Ponadto nasuwa się pytanie, czy koszty jego utworzenia oraz działania nie byłyby adekwatne do zadań, jakie miałby realizować?

Rzecznik Praw Podatnika mógłby być jednym z „zastępców” Rzecznika Praw Obywatelskich lub całkowicie osobnym urzędem. Ideą jest pomoc podatnikowi, a nie tworzenie całkiem nowych struktur. Zatem gdyby odpowiednie kompetencje posiadał „zastępca” RPO, to niekonieczne byłoby powoływanie nowej instytucji.


Prawie jak w Ameryce

Zwolennicy powołują się na przykład ze Stanów Zjednoczonych, gdzie proponowany odpowiednik z powodzeniem funkcjonuje od czasów prezydentury Ronalda Reagana. Niestety system prawa podatkowego w USA jest inny niż w Polsce, dlatego trudno jest mówić o podobieństwach. W naszym kraju raczej konieczne byłoby usprawnienie tych struktur, które już istnieją niż tworzenie nowych.

Jeszcze nie tak dawno wiele mówiło się o stworzeniu Karty Praw Podatnika, która miałaby uporządkowywać zarówno prawa, jak i obowiązki obywateli względem urzędów skarbowych. Obecnie są one rozproszone po wielu aktach prawnych, często napisane językiem zawiłym i niezrozumiałym dla podatników. Rzecznik Praw Podatnika powinien stać na straży właśnie tych praw, dlatego powołanie go przed utworzeniem Karty Praw Podatnika może się okazać bezcelowe.

Łukasz Piechowiak
Bankier.pl
l.piechowiak@firma.bankier.pl