Jeśli ktoś się jeszcze łudził, że prawo do odliczania pełnego podatku VAT od aut z kratką jednak pozostanie, to opublikowane właśnie przez resort finansów założenia do nowelizacji ustawy o podatku VAT rozwiewają w pełni te nadzieje. Od 1 stycznia 2011 roku sytuacja "kratek" będzie identyczna jak zwykłych aut osobowych, co oznacza, że będzie można odliczyć tylko 60 proc. kwoty podatku naliczonego, nie więcej niż 6 tys. zł, a także zniknie prawo do odliczania VAT od paliwa do tych pojazdów.

Zamieszanie związane z odliczaniem podatku VAT od aut wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej trwa co najmniej do końcówki 2008 roku. Wówczas to Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie polskiej spółki Magoora w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia paliwa wykorzystywanego do napędu niektórych pojazdów samochodowych.

W konsekwencji tego wyroku Ministerstwo Finansów wydało stosowną interpretację ogólną, która wyjaśnia reguły rozliczania podatku od towarów i usług od samochodów o dmc nieprzekraczającej 3,5 tony innych niż auta osobowe oraz paliwa do nich. Zgodnie z tą interpretacją prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu tego typu aut oraz paliwa do nich przysługuje, gdy umożliwiają to przepisy obowiązujące od 1 maja 2004 r. lub na dzień 30 kwietnia 2004 r., czyli właśnie popularne "kratki" o dopuszczalnej ładowności 500 kg i dmc nieprzekraczającej 3,5 tony. Natomiast w przypadku samochodów osobowych w dalszym ciągu obowiązuje ograniczenie odliczenia do 60% kwoty podatku na fakturze, nie więcej niż 6000 zł oraz brak odliczenia paliwa do napędu takich samochodów.

W wyniku ww. wyroku na rynku motoryzacyjnym nastąpiła szybko przyrastająca podaż szeregu modeli samochodów noszących cechy samochodów osobowych, które ze względu na uzyskaną homologację ciężarową i określoną dopuszczalną ładowność pozwalają na pełne odliczenie podatku od towarów i usług (zarówno z tytułu nabycia samochodu, jak i zakupu paliwa wykorzystywanego do ich napędu). Tym samym doszło do zróżnicowania pod względem podatkowym samochodów, które konstrukcyjnie i funkcjonalnie są niemal identyczne.

Na zmianę przepisów bardzo duży wpływ będą mieć dwa wnioski, o które to wystąpiła Polska. Pierwszy z nich to wniosek do Komisji Europejskiej o uzyskanie derogacji na stosowanie szczególnego środka, umożliwiającego wprowadzenie ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od niektórych pojazdów samochodowych. Projekt stosownej decyzji "derogacyjnej" Komisja Europejska przedstawiła 7 czerwa br.

Oprócz wniosku o derogację nasz rząd wystąpił do KE o konsultację w zakresie wyłączenia prawa do odliczania podatku VAT od zakupu paliwa wykorzystywanego do napędu tego typu pojazdów. Rozwiązanie to w dniu 30 września 2009 r. było przedmiotem konsultacji z Komitetem ds. VAT w Unii Europejskiej, co stanowi wymóg formalny jego wprowadzenia.

Bez zmian pozostałyby dotychczas stosowane limity w przypadku odliczenia podatku przy nabyciu samochodów osobowych – 60% kwoty na fakturze, nie więcej jednak niż 6 tys. zł, które to limity - po wprowadzeniu opisywanych zmian - byłyby stosowane do samochodów z tzw. "kratką".

Stosowne wyłączenia, zarówno jeśli chodzi o odliczenie podatku VAT od zakupu samochodów, jak i paliwa do nich, zostaną wprowadzone czasowo, do końca 2012 roku.

Te same ograniczenia będą oczywiście obowiązywać w przypadku nabycia auta w drodze umowy leasingu bądź innej o podobnym charakterze. Jeśli jednak przedsiębiorca użytkuje już auto z kratką na podstawie umowy leasingu bądź zawrze taką umowę przed dniem wejścia w życie projektowanej nowelizacji, będzie mu w dalszym ciągu przysługiwać prawo do odliczenia pełnego VAT od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z takiej umowy. Nabyte prawa nie będą dotyczyć zakupu paliwa do napędu tych aut.