Polacy mało zarabiają w stosunku do mieszkańców innych krajów Unii Europejskiej. Odkąd Rumunia i Bułgaria weszły do Unii, niskie zarobki, a co za tym idzie niskie koszty pracy, przestały być czynnikiem stanowiącym o naszej konkurencyjności.


Wynagrodzenia Polaków wciąż są niskie, a koszty pracy są bliskie średniej unijnej. Obecnie klin podatkowy w Polsce wynosi 34% - tak wynika z raportu opublikowanego przez Ministerstwo Gospodarki. Wartość ta jest różnicą pomiędzy faktycznie otrzymywaną pensją a całkowitym kosztem ponoszonym przez pracodawcę. Na ten ostatni składają się obciążenia podatkowe i parapodatkowe, takie jak ZUS czy ubezpieczenia pracownicze. Oznacza to, że przedsiębiorca, chcąc zapłacić swojemu pracownikowi na rękę 1500 zł, będzie musiał wydać ok. 2450 zł. Małym pocieszeniem jest fakt, że koszty pracy uległy redukcji o około pół procenta w 2009 roku w stosunku do roku poprzedzającego.

Wysokie koszty płacowe stanowią barierę dla wzrostu zatrudnienia. Klin podatkowy w Polsce jest o wiele niższy niż np. na Węgrzech, gdzie wynosi on ok. 55%. Wskaźnik ten wysoki jest w krajach określanych jako opiekuńcze, a niski w tych, które nie rozwinęły systemu osłon socjalnych. Jak wynika z raportu Ministerstwa Gospodarki, wśród krajów OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju - przyp.) Polska zajmuje 18. miejsce. Oprócz Węgier w regionie wyprzedzają nas także m.in. Czechy, Słowacja i Niemcy.

Bezrobocie w Polsce wynosi 11,6%, co stanowi 1850 tys. zarejestrowanych bezrobotnych. Jest to o jeden procent, czyli ok. 200 tys. osób, więcej zarejestrowanych w porównaniu z analogicznym okresem w roku ubiegłym. Niewątpliwe przyczyną wzrostu są echa przemijającego kryzysu. Nie można wykluczyć, że część "zarejestrowanych" bezrobotnych pracuje na czarno i unika legalnego zatrudnienia, jednak wielu przychodzących do urzędów pracy to osoby w trudnej sytuacji materialnej.

Płaca minimalna

Płaca minimalna wynosi obecnie 1317 zł brutto, czyli 42 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Od nowego roku ma wzrosnąć do 1386 zł Według prognoz Ministerstwa Finansów wyniesie ona wówczas 40,7% przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia w 2011 roku. Wysokość podwyżki nie zadowala związków zawodowych, które były za podniesieniem minimalnego wynagrodzenia do 1500 zł brutto.

Według związkowców podniesienie płacy minimalnej ochroni pracowników przed pracodawcami, którzy mają tendencję do obniżania wynagrodzenia do poziomu uniemożliwiającego zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych.

Z drugiej strony podnosi się argumenty, że zbyt duża podwyżka uderzy w pracodawców, którzy, chcąc zapewnić załodze płacę minimalną, będą musieli albo kogoś zwolnić, albo zrezygnować z inwestycji potrzebnych do rozwoju firmy.

Wyższa płaca minimalna to nie tylko wzrost kosztów pracodawcy. Od niej zależy również wysokość niektórych świadczeń socjalnych, w tym zasiłków wypłacanych z kasy państwa. Podniesienie minimalnego wynagrodzenia o 100 zł może spowodować wzrost wydatków z budżetu nawet o kilkaset milionów zł.

Struktura kosztów płacy

Strukturę kosztów pracy podzielić można na dwie części. Pierwsza to pensja brutto pracownika, od której odciągane są składki ubezpieczeniowe oraz podatek dochodowy. Druga to składki płacone przez pracodawcę, a które nie są wliczane do pensji brutto zatrudnionego.

Dla pracownika, który otrzymuje "na rękę" wynagrodzenie w wysokości 1050 zł, struktura wygląda następująco:

Pensja brutto

1050 zł – wynagrodzenie netto ("na rękę"),

198 zł – składka odprowadzana do ZUS,

110 zł – składka odprowadzana do NFZ,

59 zł – zaliczka na podatek,

wynagrodzenie brutto wynosi: 1417 zł

Koszty pracodawcy:

225 zł – składka odprowadzana do ZUS,

36 zł – składka odprowadzana na Fundusz Pracowniczy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

Łącznie zatrudnienie takiego pracownika kosztuje przedsiębiorcę 1668 zł

 

Koszty pracy to nie tylko płaca. Prócz obciążeń związanych z wynagrodzeniami, przedsiębiorca ponosi inne, trudne do wartościowania wydatki. Zatrudniając pracownika na umowę o pracę, musi liczyć się nie tylko z koniecznością płacenia wysokich składek, ale także z bieżącymi wydatkami na zabezpieczenia socjalne. Innymi słowy, koszt pracy jest pojęciem szerszym od samej płacy.

A imię jego 4,4 %

Wzrost płac został zahamowany przez ogólnoświatowy kryzys. W 2009 roku wzrost pensji w sektorze przedsiębiorstw w stosunku do roku ubiegłego wynosił 4,4% w ujęciu nominalnym. Wynagrodzenia wzrosły niewiele ponad 1%. W 2008 roku wzrost płac wynosił około 10% - zdaniem wielu ekonomistów, rzecz nie do powtórzenia w ciągu najbliższych kilku lat.

Polacy pracują coraz lepiej. Oprócz wzrostu płac Eurostat odnotował w Polsce również wzrost wydajności pracy. Jest to dobra wiadomość dla przedsiębiorców, ponieważ zaobserwowany wzrost wydajności był wyższy od wzrostu płac. Oznacza to, że firmy mogą osiągnąć większe dochody w stosunku do kosztów pracy. Niektórzy eksperci uważają ten czynnik za podstawę sukcesu gospodarczego Polski na tle innych krajów UE.

Łukasz Piechowiak
Bankier.pl
l.piechowiak@firma.bankier.pl